Bazylika Mariacka

Obowiązkowym punktem zwiedzania na planie Krakowa jest Bazylika Mariacka - jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich budowli, dostojna wizytówka królewskiego miasta. Świątynia znajduje się w Rynku Głównym, u wylotu ulicy Floriańskiej. Majestatycznie góruje nad największym placem Europy, nosząc w swoich murach ponad 700-letnią historię.

Zbudowana została jeszcze przed lokacją miasta, co potwierdza jej ukośne usytuowanie w stosunku do linii Rynku. Gdy w 1222 roku, biskup Iwo Odrowąż sprowadził do Krakowa Dominikanów, przeniósł tutaj parafię, aby oddać im kościół św. Trójcy.

Pozostałości romańskiej bazyliki znajdują się 2,60 m poniżej obecnej posadzki. Budowla uległa zniszczeniu najprawdopodobniej w wyniku licznych pożarów oraz napadów tatarskich. Na przełomie XIII/XIV wieku zaczęto stawiać nowe mury już według gotyckich wzorów architektonicznych. W 1397 roku ukończono obecny, trójnawowy korpus, a w latach 1453-1446 dobudowano kaplice boczne. W połowie XVIII wieku, została przeprowadzona barokizacja wnętrza, którą usunięto podczas gruntownej renowacji, przeprowadzonej pod kierunkiem Tadeusza Stryjeńskiego, pod koniec XIX wieku. Z tego okresu pochodzi również słynna polichromia na sklepieniu, autorstwa Jana Matejki, a także witraże znajdujące się na frontowej fasadzie między wieżami, zaprojektowane przez Stanisława Wyspiańskiego oraz Józefa Mechoffera.

Mały plac wokół kościoła, dziś zwany Placem Mariackim, utworzono po likwidacji cmentarza parafialnego, który funkcjonował w tym miejscu aż do schyłku XVIII wieku. Dopiero od 1803 roku zaczęto dokonywać pochówków na nowo otwartym komunalnym Cmentarzu Rakowickim.

Gotycka budowla posiada dwie majestatyczne wieże. Wyższa (81m), ozdobiona złotą koroną z 1666 roku, już od czasów średniowiecza utrzymywana była przez miasto, pełniła bowiem rolę strażnicy. Niższa (69m) to dzwonnica, nie dostępna dla turystów. Przyczynę różnicy wysokości wieży wyjaśnia nam stara legenda. Jedna z jej wersji mówi, że wieże wznosić mieli dwaj bracia. Konkurowali oni ze sobą o to, który pierwszy ukończy swoje dzieło. Pierwsza powstała strażnica, a jej wykonawca, bojąc się by jego rywal nie prześcignął go pod względem kunsztu oraz wysokości budowli, bez cienia namysłu zabił brata. Później dręczony wyrzutami sumienia, tym samymym sztyletem popełnił samobójstwo. Ów nóż, wisi dziś ku przestrodze w centralnym przejściu przez Sukiennice.

Wartownik czuwający na strażnicy dawał sygnał do zamykania oraz otwierania bram, ale także ostrzegał mieszkańców przed pożarem lub wrogiem. Z tym zwyczajem wiąże się chyba najsłynniejsza krakowska legenda o hejnale. Głosi ona, że podczas jednego z najazdów, gdy wartownik ujrzawszy najeźdźców, zaczął trąbić na alarm, dosięgnęła go tatarska strzała i nieszczęśliwie przeszyła jego gardło. Dlatego, od tamtej pory, melodia zawsze urywa się w tym samym miejscu. Zaznaczyć trzeba, że owa historia ma w istocie genezę XX wieczną. Nikt jednak nie wie tak na prawdę kto ją wymyślił i dlaczego zyskała taką popularność.
Zwyczaj grania hejnału o każdej godzinie, na cztery strony świata został zapoczątkowany już w XVI wieku. Niestety zabrakło go w kilku okresach historii Krakowa. Przede wszystkim w XVIII wieku, kiedy miasta nie było stać na utrzymanie strażnika, ale także podczas II wojny światowej, kiedy zakazano wykonywania go z przyczyn politycznych. Już wtedy był to ważny symbol polskości, nierozłącznie związany z Krakowem. Od 1927 roku, raz dziennie, w południe, hejnał transmitowany jest przez Polskie Radio na cały świat. W lecie tłumy turystów gromadzą się w okolicach bazyliki, aby wysłuchać nieoficjalnego hymnu Krakowa i spróbować dostrzec trębacza, widocznego w małym okienku u szczytu wieży.

Kościół Mariacki jest trójnawową bazyliką o wysokości 80 m i szerokości 28 m, z kaplicami bocznymi oraz prezbiterium. Najcenniejszym zabytkiem wnętrza jest słynny ołtarz Wita Stwosza, zamówiony po zawaleniu się sklepienia w 1442r. Niemiecki rzeźbiarz wykonywał go wraz z uczniami na specjalne zamówienie aż 12 lat. Autor otrzymał za swoje dzieło honorarium wysokości 2808 florenów, czyli równowartość ówczesnego budżetu Krakowa.

Retabulum o wymiarach 11 x 13 m, zrobione jest z drzewa dębowego i ma formę pentaptyku z dwoma ruchomymi skrzydłami i dwoma nieruchomymi. Figury w liczbie ponad 200 wykonane są z lipy. Największe z nich mają aż 2,7 metra wysokości i są świadectwem wyjątkowych umiejętności Mistrza w realistycznym oddawaniu fizjonomii postaci. W predeli artysta umieścił drzewo genealogiczne Jessego. Główna scena, znajdująca się w środkowej szafie to „Zaśnięcie Marii Panny”. Podtrzymywaną przez św. Jana Matkę Bożą otaczają apostołowie, towarzysząc jej w ostatniej drodze. Skrzydła przy otwartym ołtarzu przedstawiają sześć Radości Maryi od Zwiastowania po Zesłanie Ducha Świętego, przy zamkniętym natomiast 12 scen z życia Marii i Jezusa. Skala projektu i jego genialne wykonanie przyczyniło się do tego, że dzieło Stwosza uważa się za jedno z największych osiągnięć europejskiej sztuki końca średniowiecza. Podczas II wojny światowej pentaptyk zrabowano i wywieziono do Niemiec, skąd na szczęście udało się go odzyskać. Na swoje miejsce trafił ponownie w 1957 roku.

Kościół Mariacki – zwiedzanie w grupach i indywidualnie:
dni powszednie 11.30 - 18.00
niedziele i święta 14.00 - 18.00

Do zwiedzania przeznaczona jest połowa kościoła łącznie z prezbiterium i znajdującym się w nim głównym ołtarzem. Wejście dla zwiedzających z boku, od strony Placu Mariackiego.

Bilety:
normalne - 6 zł
emeryci i renciści - 4 zł
dzieci i młodzież (po okazaniu legitymacji szkolnej lub studenckiej) - 3 zł

Wieża Mariacka:
Zwiedzanie możliwe od 1 maja do 31 sierpnia
wtorek, czwartek, sobotę w godz: 9.00-11.30 i 13.00-17.30.
Wejście od strony ulicy Floriańskiej, co 20 minut, w grupach 10 osobowych.

Bilety wstępu na wieżę:
Dorośli: 5 zł
Dzieci do lat 12: 3 zł

Cennik

wejście darmowe: 0.00 zł dla wiernych, którzy chcą się pomodlić

Zobacz na mapie


Przewodniki




Dla zapewnienia łatwości i wygody odbioru przekazywanych informacji oraz w celu usprawnienia funkcjonowania witryn www.yougo.pl, korzystamy z technologii plików cookies. Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były instalowanie na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Dalsze korzystanie z witryny oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
OK